Bijvoeglijke naamwoorden
Uitgangen bij het zelfstandig naamwoord
Lekcja języka Polskiego
Formy
Bijvoeglijke naamwoorden
Het bijvoeglijk naamwoord volgt het geslacht van het zelfstandig naamwoord, of het staat na być.
Enkelvoud
| Patroon | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig |
|---|---|---|---|
| -y → -a → -e | szary grijs | szara grijs | szare grijs |
| -i → -a → -ie | wysoki, polski, drogi, niemiecki hoog, Pools, duur, Duits | wysoka, polska, droga, niemiecka hoog, Pools, duur, Duits | wysokie, polskie, drogie, niemieckie hoog, Pools, duur, Duits |
Vrouwelijk kan na een zachte stam -ia zijn, bijvoorbeeld tania.
Pools schrijft nooit ky of gy. Hetzelfde voor -ski of -cki.
Voorbeelden in het enkelvoud
| Geslacht | Pools | Nederlands |
|---|---|---|
| mannelijk | Ten szary kot. | Deze grijze kat. |
| mannelijk | Ten kot jest szary. | Deze kat is grijs. |
| mannelijk | Ten krótki długopis. | Deze korte pen. |
| mannelijk | Ten długopis jest krótki. | Deze pen is kort. |
| vrouwelijk | Ta szara torba. | Deze grijze tas. |
| vrouwelijk | Ta torba jest szara. | Deze tas is grijs. |
| vrouwelijk | Ta grecka kawa. | Deze Griekse koffie. |
| vrouwelijk | Ta kawa jest grecka. | Deze koffie is Grieks. |
| onzijdig | To szare auto. | Deze grijze auto. |
| onzijdig | To auto jest szare. | Deze auto is grijs. |
| onzijdig | To wysokie okno. | Dit hoge raam. |
| onzijdig | To okno jest wysokie. | Dit raam is hoog. |
Meervoud
| Geslacht | Regel | Voorbeelden |
|---|---|---|
| mannen of gemengd | Uitgang -i of -y na een letterverandering. | szarzy, wysocy, mali grijs, lang, klein |
| vrouwen, dieren, en dingen | Dezelfde uitgang als onzijdig. | szare, wysokie, małe grijs, lang, klein |
Voor mannen of gemengd verandert de laatste letter volgens de tabel.
| Laatste letter | Wordt | Uitgang | Enkelvoud | Meervoud |
|---|---|---|---|---|
| k | c | -y | wysoki | wysocy |
| g | dz | -y | drogi | drodzy |
| r | rz | -y | szary | szarzy |
| c | c | -y | gorący | gorący |
| ł | l | -i | mały | mali |
| t | ci | -i | żółty | żółci |
| ż | zi | -i | duży | duzi |
| n | ni | -i | czarny | czarni |
| b | bi | -i | gruby | grubi |
Voorbeelden van het meervoud
| Geslacht | Pools | Nederlands |
|---|---|---|
| mannen of gemengd | Ci mili bracia. | Deze aardige broers. |
| mannen of gemengd | Ci bracia są mili. | Deze broers zijn aardig. |
| vrouwen, dieren, en dingen | Te duże koty. | Deze grote katten. |
| vrouwen, dieren, en dingen | Te koty są duże. | Deze katten zijn groot. |
| vrouwen, dieren, en dingen | Te małe restauracje. | Deze kleine restaurants. |
| vrouwen, dieren, en dingen | Te restauracje są małe. | Deze restaurants zijn klein. |
Brat is mannelijk. Het meervoud bracia eindigt op -a, maar het is een groep mannen, dus ci mili bracia.
Kot is in het enkelvoud mannelijk (ten kot). Dieren krijgen in het meervoud dezelfde vorm als vrouwen en dingen, ook als het dier mannelijk is. Daarom te duże koty.
Woorden
| Nederlands | Mannelijk | Vrouwelijk | Onzijdig | Meervoud: mannen of gemengd | Meervoud: vrouwen, dieren, en dingen |
|---|---|---|---|---|---|
| dik / vet | gruby | gruba | grube | grubi | grube |
| groot | duży | duża | duże | duzi | duże |
| klein | mały | mała | małe | mali | małe |
| lang / hoog | wysoki | wysoka | wysokie | wysocy | wysokie |
| kort / laag | niski | niska | niskie | niscy | niskie |
| prachtig / mooi | piękny | piękna | piękne | piękni | piękne |
| mooi / leuk | ładny | ładna | ładne | ładni | ładne |
| aardig | miły | miła | miłe | mili | miłe |
| warm | ciepły | ciepła | ciepłe | ciepli | ciepłe |
| heet | gorący | gorąca | gorące | gorący | gorące |
| koud | zimny | zimna | zimne | zimni | zimne |
| wit | biały | biała | białe | biali | białe |
| zwart | czarny | czarna | czarne | czarni | czarne |
| rood | czerwony | czerwona | czerwone | czerwoni | czerwone |
| blauw | niebieski | niebieska | niebieskie | niebiescy | niebieskie |
| groen | zielony | zielona | zielone | zieloni | zielone |
| geel | żółty | żółta | żółte | żółci | żółte |
| grijs | szary | szara | szare | szarzy | szare |
Voorbeelden
| Geslacht | Grondvorm | Pools | Nederlands |
|---|---|---|---|
| mannelijk | zabawny | zabawny film | een grappige film |
| mannelijk | irytujący | irytujący strajk | een irritante staking |
| mannelijk | niemiecki | niemiecki samochód | een Duitse auto |
| mannelijk | interesujący | interesujący serial | een interessante serie |
| mannelijk | hiszpański | hiszpański piłkarz | een Spaanse voetballer |
| vrouwelijk | ładny | ładna pogoda | mooi weer |
| vrouwelijk | fantastyczny | fantastyczna lekcja | een fantastische les |
| vrouwelijk | angielski | angielska herbata | Engelse thee |
| vrouwelijk | amerykański | amerykańska firma | een Amerikaans bedrijf |
| onzijdig | polski | polskie danie | een Pools gerecht |
| onzijdig | belgijski | belgijskie miasto | een Belgische stad |
| onzijdig | francuski | francuskie wino | Franse wijn |
| onzijdig | włoski | włoskie danie | een Italiaans gerecht |
| onzijdig | gorący | gorące cappuccino | hete cappuccino |
Bijvoeglijk of bijwoord
Sommige woorden, zoals ciepło, kunnen een bijvoeglijk naamwoord, een bijwoord, of een zelfstandig naamwoord zijn. De uitgang en de plaats in de zin zeggen wat het is.
| Soort | Regel | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Bijvoeglijk naamwoord | Beschrijft een ding of een persoon. Het volgt het geslacht. | Kawa jest ciepła. Mleko jest ciepłe. To jest białe auto. De koffie is warm. De melk is warm. Dit is een witte auto. |
| Bijwoord | Zegt hoe het is, zonder ding. Eindigt meestal op -o of -e/-ie (ciepło, ładnie, dobrze) en verandert niet. | Jest ciepło. Tu jest ciepło. Wszędzie jest biało. Het is warm. Hier is het warm. Overal is het wit. |
| Zelfstandig naamwoord | Noemt de zaak zelf, zoals de warmte. | Lubię ciepło. Ik hou van warmte. |